ตลาด TFEX คืออะไร? คู่มือมือใหม่ เข้าใจกลไกและความเสี่ยง

⚠️ ข้อควรระวัง: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับตลาดอนุพันธ์ (TFEX) เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำสำหรับการลงทุน การเก็งกำไรในสัญญาซื้อขายล่วงหน้ามีความเสี่ยงสูงเนื่องจากมีอัตราทวีคูณ (Leverage) ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินลงทุนมากกว่าเงินหลักประกันเริ่มต้น ควรศึกษาเงื่อนไข ผลตอบแทน และความเสี่ยงอย่างถี่ถ้วนก่อนตัดสินใจลงทุนครับ

TFEX คืออะไร?

TFEX (Thailand Futures Exchange) หรือ บริษัท ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) คือ ตลาดทางการที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการซื้อขายตราสารอนุพันธ์ (Derivatives) ในประเทศไทย เช่น สัญญาฟิวเจอร์ส (Futures) และสัญญาออปชัน (Options) ซึ่งอ้างอิงกับราคาสินทรัพย์ต่าง ๆ เช่น ดัชนีหุ้น หุ้นรายตัว ทองคำ และอัตราแลกเปลี่ยนครับ

ตลาด TFEX จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546 และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ ก.ล.ต. ซึ่งช่วยให้การซื้อขายมีกฎเกณฑ์และความโปร่งใส อย่างไรก็ตาม การกำกับดูแลไม่ได้ป้องกันความเสี่ยงจากการขาดทุนตามราคาตลาดครับ

ในการซื้อขายตราสารอนุพันธ์ผ่าน TFEX สัญญาหลักจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่:

1. Futures (สัญญาซื้อขายล่วงหน้า): สัญญาข้อผูกพันระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายในการซื้อหรือขายสินทรัพย์อ้างอิง ณ ราคาที่ตกลงกันตั้งแต่วันนี้ โดยมีกำหนดชำระเงินและส่งมอบในอนาคต แต่ในทางปฏิบัติ ผู้เทรดไม่จำเป็นต้องถือสัญญาจนหมดอายุ สามารถทำการปิดสถานะเพื่อรับกำไรหรือขาดทุนส่วนต่างราคาได้ก่อนกำหนดผ่านระบบ TFEX
2. Options (สัญญาสิทธิล่วงหน้า): สัญญาที่ให้ “สิทธิ” (แต่ไม่ใช่ข้อผูกพัน) แก่ผู้ซื้อในการซื้อหรือขายสินทรัพย์อ้างอิงตามราคาและระยะเวลาที่กำหนด โดยผู้ซื้อสิทธิต้องจ่ายค่าพรีเมียม (Premium) ให้แก่ผู้ขาย ซึ่งผู้ซื้อสามารถเลือกใช้สิทธิหรือปล่อยให้สัญญาหมดอายุได้ ขณะที่ผู้ขายสิทธิจำเป็นต้องปฏิบัติตามสัญญาหากผู้ซื้อขอใช้สิทธิ

ข้อสังเกต: ราคาของตราสารใน TFEX จะเคลื่อนไหวตามราคาสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying Asset) เช่น SET50 Index Futures จะมีราคาเปลี่ยนแปลงตามการเคลื่อนไหวของดัชนี SET50 ในตลาดหลักทรัพย์ฯ ครับ

🐔 คำแนะนำจากทีมงาน Gotradehere: แม้ TFEX จะเป็นตราสารที่อ้างอิงกับหุ้นหรือดัชนี แต่กลไกการเทรดมีความแตกต่างจากการซื้อหุ้นตรงที่มีวันหมดอายุของสัญญา และมีอัตราคูณของราคา (Multiplier) นักลงทุนมือใหม่จึงควรศึกษา Contract Specification (รายละเอียดสัญญา เช่น ตัวคูณราคา วันหมดอายุ และหน่วยการซื้อขาย) ของสินค้าแต่ละชนิดอย่างละเอียดก่อนส่งคำสั่งครับ

TFEX ทำหน้าที่อะไร?

TFEX ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่สามารถอ้างอิงตราสารหนี้, ตราสารทุน และสินค้าโภคภัณฑ์ โดยนักลงทุนที่ต้องการซื้อขาย Futures และ Options ในตลาด TFEX จะต้องติดต่อเพื่อเปิดบัญชีกับโบรกเกอร์ที่เป็นสมาชิกของตลาด TFEX รวมทั้งจะต้องได้รับใบอนุญาตจากสำนักงาน ก.ล.ต. โบรกเกอร์จึงจะรับคำสั่งซื้อขายล่วงหน้าได้ครับ

สินค้าใน TFEX มีอะไรบ้าง?

สินทรัพย์ที่สามารถซื้อขายใน TFEX แบ่งออกได้เป็นประเภทต่าง ๆ ได้แก่:

• ตราสารทุน ได้แก่ ดัชนีราคาหลักทรัพย์ (SET50 Index) และหลักทรัพย์รายตัว (Single Stock)
• ตราสารหนี้ ได้แก่ พันธบัตรรัฐบาล และอัตราดอกเบี้ย
• สินค้าโภคภัณฑ์ ได้แก่ ทองคำ (Gold Futures, Gold Online Futures), โลหะ (Silver Futures) และน้ำมันดิบ
• อัตราแลกเปลี่ยน ได้แก่ อัตราแลกเปลี่ยนเงินบาทต่อดอลลาร์สหรัฐ (USD Futures), EUR/USD Futures และ USD/JPY Futures
• สินค้าเกษตร ได้แก่ ยางพารา (RSS3 Futures)

ตัวอย่างสินค้า TFEX

สินค้า TFEX ที่นักลงทุนไทยรู้จักกันมาก ได้แก่ SET50 Index Futures, Single Stock Futures และ Gold Online Futures ครับ

TFEX เหมาะกับใครบ้าง?

• เทรดเดอร์หรือนักลงทุนที่มีประสบการณ์ในการอ่านดัชนีหุ้นและต้องการบริหารความเสี่ยงพอร์ต
• เทรดเดอร์หรือนักลงทุนมือใหม่ที่มีความสนใจเกี่ยวกับตลาดอนุพันธ์และเข้าใจกลไกเงินวางหลักประกัน
• นักลงทุนที่ต้องการเพิ่มโอกาสทำกำไรทั้งในสภาวะตลาดขาขึ้นและขาลง

TFEX เทรดยังไงสำหรับมือใหม่?

ถ้าสงสัยว่า TFEX เทรดยังไงสำหรับมือใหม่ กลไกสำคัญของการเทรดในตลาด TFEX คือการทำกำไรได้ทั้งในสภาวะตลาดขาขึ้นและตลาดขาลง ผ่านการเปิดสถานะ 2 รูปแบบบนแอปพลิเคชันเทรด (เช่น Streaming) ดังนี้ครับ:

• Long Position (สถานะเปิดซื้อก่อนขาย): เหมาะสำหรับการเทรดเมื่อคาดการณ์ว่าราคาสินทรัพย์อ้างอิงจะปรับตัวขึ้น หากราคาปรับตัวขึ้นจริงตามคาด ผู้ถือสถานะ Long จะได้กำไรจากส่วนต่างราคา
• Short Position (สถานะเปิดขายก่อนซื้อ): เหมาะสำหรับการเทรดเมื่อคาดการณ์ว่าราคาสินทรัพย์อ้างอิงจะปรับตัวลง หากราคาปรับตัวลงตามคาด ผู้ถือสถานะ Short จะได้รับกำไรจากส่วนต่างราคา

ที่มารูปภาพ : บริษัทหลักทรัพย์บัวหลวง จำกัด (มหาชน)

เมนูคำสั่งพื้นฐานที่เทรดเดอร์มือใหม่ควรรู้มีอะไรบ้าง?

5 ขั้นตอนการเทรด TFEX ต้องรู้อะไรบ้าง?

1. ศึกษาความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับ TFEX

ขั้นตอนแรก คือ คุณควรศึกษาการเปิดสถานะให้เข้าใจก่อน เพื่อการตัดสินใจในการเทรดที่มีประสิทธิภาพ รวมทั้งจำเป็นต้องศึกษาการคำนวณกำไรและขาดทุนที่คุณสามารถยอมรับได้อีกด้วยครับ

ยกตัวอย่างเช่น 1 จุดของ SET50 Index Futures มีมูลค่า 200 บาท ต่อ 1 สัญญา หากคุณเปิด 20 สัญญา และได้กำไรมาที่ 20.5 จุดต่อสัญญา คุณจะได้เงิน 20 x (20.5 x 200) = 82,000 บาท แต่หากคุณขาดทุนที่ 20.5 จุดต่อสัญญา คุณก็จะขาดทุนที่ 82,000 บาท เช่นกัน ดังนั้นแล้ว การคำนวณกำไรและขาดทุนจึงถือว่ามีความสำคัญเป็นอย่างมาก ครับ

2. เปิดบัญชีกับโบรกเกอร์ที่มีความน่าเชื่อถือ

การเริ่มต้นเทรด TFEX นักลงทุนไม่สามารถใช้บัญชีซื้อขายหุ้นปกติส่งคำสั่งได้โดยตรง แต่จะต้องทำการเปิด “บัญชีอนุพันธ์” (Derivatives Account) กับโบรกเกอร์ที่เป็นบริษัทหลักทรัพย์หรือผู้ประกอบธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่ได้รับใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. และเป็นสมาชิกของตลาด TFEX โดยสามารถตรวจสอบรายชื่อผู้ได้รับอนุญาตได้ที่เว็บไซต์ ก.ล.ต. ครับ

3. การวางหลักประกัน

การวางหลักประกัน (Margin) คือ สินทรัพย์ที่ผู้ซื้อและผู้ขายจะต้องนำมาวางไว้กับโบรกเกอร์ เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าทั้งสองฝ่ายจะปฏิบัติตามพันธะสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่ตกลงกันไว้ โดยสินทรัพย์สามารถเป็นเงินสดสกุลเงินบาท, เงินสดสกุลเงินต่างประเทศ, พันธบัตรรัฐบาล และหลักทรัพย์จดทะเบียนครับ

โดยปกติแล้ว การซื้อขายในรูปแบบ Futures ผู้ซื้อและผู้ขายจะต้องวางเงินส่วนหนึ่งไว้เป็นหลักประกันก่อนส่งคำสั่งซื้อขาย เรียกว่า หลักประกันขั้นต้น (Initial Margin – IM) โดยทั่วไปคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 10%–20% ของมูลค่าสัญญารวม ขึ้นอยู่กับความผันผวนของสินทรัพย์อ้างอิงและอัตราที่บริษัท สำนักหักบัญชี (ประเทศไทย) จำกัด ประกาศครับ

ส่วนการซื้อขายในรูปแบบของ Options นั้น ผู้ซื้อไม่จำเป็นต้องวางหลักประกันขั้นต้น เนื่องจากผู้ซื้อจ่ายค่าพรีเมียม (Premium) ตั้งแต่แรกไปแล้ว ซึ่งผู้ซื้อสามารถเลือกใช้สิทธิหรือไม่ใช้สิทธิ แล้วปล่อยให้ Options หมดอายุก็ได้ แต่ผู้ขาย Options จะต้องวางหลักประกันขั้นต้นก่อนการขายทุกครั้งครับ

4. ตรวจสอบกำไร-ขาดทุนในการเทรดทุกครั้ง

การเทรด Futures จะมีการคำนวณกำไร-ขาดทุนในทุก ๆ สิ้นวันทำการ (Mark to Market) หากเทรดเดอร์ได้กำไร ในบัญชีจะมีเงินเพิ่มขึ้น แต่หากขาดทุน ในบัญชีจะมีเงินลดลง ซึ่งหากขาดทุนเรื่อย ๆ จนต่ำกว่าในระดับที่กำหนดไว้ หรือที่เรียกว่า หลักประกันรักษาสภาพ (Maintenance Margin – MM) โบรกเกอร์จะเรียกเก็บหลักประกันเพิ่มขึ้น (Margin Call) ให้กลับมาเท่ากับระดับหลักประกันขั้นต้นครับ

หากผู้ลงทุนไม่วางหลักประกันเพิ่มและมีสถานะขาดทุนเรื่อย ๆ จนถึงระดับหลักประกันขั้นต่ำสุด (Force Close) สถานะของผู้ลงทุนจะถูกบังคับให้ปิดลงทันทีครับ

5. หมั่นตรวจเช็กสถานะและวัดผลการดำเนินงาน

การปิดสถานะนั้นสามารถทำได้ตลอดเวลา โดยที่ไม่ต้องรอให้สัญญาสินทรัพย์อ้างอิงหมดอายุ หากเห็นว่ากำไรที่ได้รับคุ้มค่า หรือต้องการจำกัดความเสี่ยงของการขาดทุนครับ

TFEX เปิดบัญชีขั้นต่ำเท่าไหร่ และต้องใช้เงินเท่าไหร่ในการเทรด?

โดยทั่วไป โบรกเกอร์ส่วนใหญ่ไม่กำหนดขั้นต่ำในการเปิดบัญชีอนุพันธ์ (0 บาท) แต่การส่งคำสั่งเปิดสถานะได้ นักลงทุนต้องมีเงินในพอร์ตครอบคลุมหลักประกันขั้นต้น (Initial Margin – IM) ของสินทรัพย์ชนิดนั้น ทั้งนี้เงื่อนไขของแต่ละโบรกเกอร์อาจต่างกัน ควรสอบถามก่อนเปิดบัญชีครับ

โดยทั่วไป เงินหลักประกันขั้นต้นจะคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 10%–20% ของมูลค่าสัญญารวม (ดู ข้อมูลหลักประกันจาก TFEX) ขึ้นอยู่กับความผันผวนของสินทรัพย์อ้างอิงและอัตราที่บริษัท สำนักหักบัญชี (ประเทศไทย) จำกัด ประกาศครับ

นอกจากหลักประกันแล้ว ผู้เทรด TFEX ยังมีต้นทุนการซื้อขาย เช่น ค่าคอมมิชชันต่อสัญญาที่โบรกเกอร์กำหนด ค่าธรรมเนียมของตลาดและสำนักหักบัญชี และภาษีมูลค่าเพิ่มจากค่านายหน้า ซึ่งแต่ละโบรกเกอร์ไม่เท่ากัน ควรสอบถามอัตราที่ชัดเจนก่อนเปิดบัญชีครับ

ตัวอย่าง: ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงมิถุนายน 2569 อัตราหลักประกันขั้นต้น (IM) ของ SET50 Index Futures ที่โบรกเกอร์ประกาศตามอัตราของสำนักหักบัญชี (ประเทศไทย) อยู่ระหว่างประมาณ 10,000–14,000 บาทต่อสัญญา ผู้เทรดจึงต้องมีเงินในพอร์ตอย่างน้อยเท่ากับอัตรา IM ณ วันที่ส่งคำสั่งจึงจะเปิดสถานะได้ ทั้งนี้อัตราเปลี่ยนแปลงได้ตามความผันผวนของตลาด ควรตรวจสอบอัตราล่าสุดจากประกาศของสำนักหักบัญชีหรือโบรกเกอร์ก่อนเทรดทุกครั้งครับ

ข้อดีของ TFEX มีอะไรบ้าง?

• ใช้เงินทุนน้อย: วางเงินหลักประกันเพียง 10%–20% ของมูลค่าสัญญา ขึ้นอยู่กับความผันผวนของสินทรัพย์อ้างอิงและอัตราที่บริษัท สำนักหักบัญชี (ประเทศไทย) จำกัด ประกาศ ทำให้มีอัตราทวีคูณ (Leverage)
• ทำกำไรได้ทั้งขาขึ้นและขาลง: เก็งกำไรจากส่วนต่างราคาได้ทั้งการเปิดสถานะ Long และ Short
• ใช้ป้องกันความเสี่ยง (Hedging): ช่วยลดความเสี่ยงพอร์ตหุ้นในสภาวะตลาดหมี
• มีหน่วยงานกำกับดูแล: อยู่ภายใต้การกำกับของ ก.ล.ต. ตาม พ.ร.บ. สัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546 แต่ไม่ได้รับประกันผลตอบแทนหรือป้องกันการขาดทุน

เรื่องภาษีต้องรู้: ตามข้อมูลภาษีจาก SETที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเผยแพร่ บุคคลธรรมดาได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้จากกำไรการซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้าใน TFEX ส่วนนิติบุคคลต้องนำกำไรไปรวมคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล ทั้งนี้เงื่อนไขทางภาษีอาจเปลี่ยนแปลงได้ ควรตรวจสอบกับกรมสรรพากรก่อนตัดสินใจครับ

TFEX ต่างจาก SET ยังไง?

ถ้าสงสัยว่า TFEX ต่างจาก SET ยังไง ตารางด้านล่างสรุปความแตกต่างหลัก 5 ด้านไว้ให้แล้วครับ:

คำถามที่พบบ่อย

TFEX กับ Futures ต่างกันอย่างไร?

ไม่ต่างกันในแง่เครื่องมือ เพราะ TFEX เป็นชื่อตลาด (Thailand Futures Exchange) ที่ให้บริการซื้อขายอนุพันธ์ ส่วน Futures คือประเภทสัญญาการซื้อขายล่วงหน้าซึ่งเป็นหนึ่งในสินค้าหลักที่มีการซื้อขายในตลาด TFEX ครับ

Futures กับ Options ต่างกันอย่างไร?

Futures คือสัญญาข้อผูกพันล่วงหน้าที่ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายต้องส่งมอบและชำระราคาตามสัญญา ส่วน Options คือสัญญาสิทธิล่วงหน้าซึ่งผู้ซื้อมีสิทธิที่จะซื้อหรือขายแต่ไม่บังคับ ขณะที่ผู้ขายสิทธิต้องปฏิบัติตามสัญญาหากผู้ซื้อขอใช้สิทธิครับ

TFEX เปิดบัญชีขั้นต่ำเท่าไหร่?

การเปิดบัญชี TFEX กับโบรกเกอร์ส่วนใหญ่ไม่มีขั้นต่ำ (0 บาท) แต่การจะส่งคำสั่งเทรดได้จะต้องมีเงินฝากในบัญชีเพียงพอกับอัตราหลักประกันขั้นต้น (Initial Margin) ของสัญญานั้น ๆ ครับ

มือใหม่หัดเทรด TFEX ต้องรู้อะไรบ้าง?

• ศึกษาความรู้เบื้องต้นและกลไก Leverage ของ TFEX
• เปิดบัญชีอนุพันธ์กับโบรกเกอร์ที่ได้รับอนุญาตจาก ก.ล.ต.
• ทำความเข้าใจประเภทหลักประกัน (IM, MM, Force Close)
• กำหนดแผนการตัดขาดทุน (Stop Loss) และตรวจสอบ Mark to Market ทุกวัน
• หมั่นตรวจเช็กสถานะการเทรดและประเมินความเสี่ยงสม่ำเสมอ

สรุป TFEX

ตลาด TFEX เป็นช่องทางหนึ่งที่ช่วยให้นักลงทุนมีโอกาสทำกำไรได้ทั้งในตลาดขาขึ้นและขาลง และใช้เป็นเครื่องมือป้องกันความเสี่ยง (Hedging) ให้พอร์ตหุ้นได้ในบางสถานการณ์ อย่างไรก็ตาม ด้วยกลไกของการวางเงินหลักประกัน (Margin) และอัตราทวีคูณ (Leverage) ทำให้มีความเสี่ยงสูงกว่าการซื้อขายหุ้นทั่วไป นักลงทุนมือใหม่จึงควรศึกษาการบริหารจัดการเงินทุน (Money Management) และกำหนดจุดตัดขาดทุน (Stop Loss) ทุกครั้งก่อนทำการเทรดครับ

⚠️ ข้อควรระวัง: การลงทุนทุกประเภทมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นทั้งหมดได้ บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำการลงทุนส่วนบุคคล ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลการดำเนินงานในอนาคต ผู้ลงทุนและผู้โอนเงินควรศึกษาข้อมูลและทำความเข้าใจความเสี่ยงก่อนตัดสินใจทำรายการทุกครั้ง

บทความนี้จัดทำโดยทีมงาน Gotradehere โดยใช้เครื่องมือ AI ช่วยร่างและตรวจสอบเนื้อหา ก่อนผ่านการตรวจทานและอนุมัติจากทีมงานมนุษย์ก่อนเผยแพร่ครับ