Cost Of Goods Sold (COGS) หรือต้นทุนขาย คือต้นทุนทางตรงทั้งหมดที่เกิดขึ้นจากการผลิตสินค้าหรือจัดหาสินค้ามาขายในช่วงเวลาหนึ่งครับ รายการนี้จะรวมเฉพาะค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการสร้างสินค้าโดยตรง เช่น ค่าวัตถุดิบและค่าแรงงานฝ่ายผลิต
การเข้าใจตัวเลขต้นทุนขายช่วยให้นักลงทุนประเมินความสามารถในการทำกำไรของบริษัทได้อย่างแม่นยำครับ เพราะเป็นตัวแปรสำคัญที่ใช้คำนวณกำไรขั้นต้นในงบกำไรขาดทุน บทความนี้อธิบายความหมาย วิธีคำนวณ และความแตกต่างระหว่างต้นทุนขายกับค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานครับ
หมายเหตุ: การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลอย่างรอบคอบก่อนตัดสินใจลงทุน บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลสำหรับการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การชี้แนะหรือแนะนำลงทุนครับ
Cost Of Goods Sold คืออะไร?
Cost Of Goods Sold คือต้นทุนทางตรงที่เกี่ยวข้องกับการผลิตหรือจัดหาสินค้าเพื่อส่งมอบให้ลูกค้าโดยตรงครับ ตัวเลขนี้จะถูกบันทึกไว้ในงบกำไรขาดทุน (Income Statement) ทันทีที่สินค้าชิ้นนั้นถูกขายออกไปให้ลูกค้า
หากบริษัทผลิตสินค้าขึ้นมาเก็บไว้ในคลังสินค้าแต่ยังขายไม่ออก ค่าใช้จ่ายส่วนนั้นจะยังไม่ถูกนับเป็นต้นทุนขายครับ แต่จะถูกบันทึกไว้ในงบดุลในหมวดสินค้าคงเหลือ (Inventory) จนกว่าจะเกิดการขายจริงในงวดบัญชีนั้น
ต้นทุนขาย (COGS) คืออะไรในมุมมองธุรกิจ?
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ลองนึกถึงการเปิดร้านกาแฟเล็ก ๆ สักแห่งครับ ต้นทุนขายของร้านกาแฟจะประกอบไปด้วยค่าเมล็ดกาแฟ นมสด น้ำเชื่อม แก้วพลาสติก หลอด และค่าจ้างพนักงานชงกาแฟหน้าร้าน
ในทางกลับกัน ค่าใช้จ่ายอย่างค่าเช่าพื้นที่รายเดือน ค่ายิงโฆษณาบนโซเชียลมีเดีย หรือเงินเดือนพนักงานบัญชีหลังบ้าน จะไม่ถูกนับรวมในต้นทุนขายครับ เพราะค่าใช้จ่ายเหล่านี้ยังคงเกิดขึ้นตามปกติแม้ในวันที่ร้านขายกาแฟไม่ได้สักแก้วเดียว
Cost Of Goods Sold มีอะไรบ้าง?
โครงสร้างของต้นทุนขายในธุรกิจทั่วไปมักแบ่งออกเป็น 3 ส่วนหลักที่สำคัญครับ
- ต้นทุนวัตถุดิบทางตรง (Direct Materials): คือวัสดุหลักที่นำมาประกอบหรือแปรรูปเป็นสินค้าสำเร็จรูป เช่น แผ่นเหล็กสำหรับโรงงานผลิตรถยนต์ หรือแป้งและน้ำตาลสำหรับร้านเบเกอรี่
- ค่าแรงงานทางตรง (Direct Labor): คือค่าจ้างของพนักงานหรือช่างฝีมือที่ลงมือผลิตสินค้าชิ้นนั้นโดยตรง เช่น ค่าแรงพนักงานในไลน์ประกอบชิ้นส่วนในโรงงาน
- ค่าใช้จ่ายการผลิตที่เกี่ยวข้องโดยตรง (Manufacturing Overhead): คือค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ในโรงงานที่จำเป็นต่อการผลิต เช่น ค่าไฟฟ้าของเครื่องจักรในไลน์ผลิต หรือค่าเสื่อมราคาของเครื่องจักร
🐔 คำแนะนำจากทีมงาน Gotradehere: โครงสร้างต้นทุนขายของแต่ละอุตสาหกรรมมีความแตกต่างกันอย่างมากครับ ธุรกิจผลิตสินค้าหรือค้าปลีกจะมีสัดส่วนต้นทุนขายสูงชัดเจน ขณะที่ธุรกิจเทคโนโลยีหรือธนาคารจะมีโครงสร้างต้นทุนที่ต่างออกไป นักลงทุนจึงควรเปรียบเทียบตัวเลขต้นทุนขายเฉพาะบริษัทที่อยู่ในกลุ่มอุตสาหกรรมเดียวกันเสมอครับ
สูตรคำนวณต้นทุนขาย และตัวอย่างการคิดจริง
สูตรคำนวณต้นทุนขายมาตรฐานใช้วิธีนำสินค้าคงเหลือต้นงวดบวกกับการซื้อสินค้าเพิ่มระหว่างงวด แล้วหักออกด้วยสินค้าคงเหลือปลายงวดครับ วิธีนี้ช่วยให้นักบัญชีทราบมูลค่าต้นทุนของสินค้าที่ถูกขายออกไปจริงในรอบบัญชีนั้น
นอกจากนี้ การคำนวณยังสะท้อนประสิทธิภาพการบริหารจัดการสต็อกสินค้าของบริษัทด้วยครับ หากสินค้าคงเหลือปลายงวดมีปริมาณมากเกินไป อาจเป็นสัญญาณว่าสินค้าเริ่มขายออกได้ช้าลงหรือตกรุ่น
โครงสร้างสูตรคำนวณ COGS
นักลงทุนและผู้ประกอบการสามารถคำนวณต้นทุนขายเบื้องต้นได้จากสมการบัญชีพื้นฐานดังนี้ครับ
COGS = สินค้าคงเหลือต้นงวด + การซื้อสินค้าเพิ่มระหว่างงวด – สินค้าคงเหลือปลายงวด
ตัวเลขทั้ง 3 ส่วนสามารถดึงข้อมูลได้จากงบดุลและรายงานสินค้าคงเหลือในงบการเงินประจำไตรมาสหรือประจำปีของบริษัทจดทะเบียนครับ
ตัวอย่างการคำนวณแบบเข้าใจง่าย
สมมติว่าบริษัท A ทำธุรกิจขายเสื้อยืด มีมูลค่าเสื้อยืดค้างสต็อกจากไตรมาสก่อน (สินค้าคงเหลือต้นงวด) อยู่ที่ 100,000 บาทครับ ระหว่างไตรมาสนี้ บริษัทสั่งผลิตเสื้อยืดเพิ่มอีก 300,000 บาท และเมื่อสิ้นสุดไตรมาส มีเสื้อยืดเหลืออยู่ในคลัง (สินค้าคงเหลือปลายงวด) มูลค่า 80,000 บาท
เมื่อนำตัวเลขทั้งหมดมาแทนค่าในสูตร จะคำนวณต้นทุนขายได้ดังนี้ครับ
COGS = 100,000 + 300,000 – 80,000 = 320,000 บาท
ตัวเลข 320,000 บาทนี้คือต้นทุนขายที่บริษัท A จะนำไปหักออกจากยอดขายรวม เพื่อคำนวณหากำไรขั้นต้นในไตรมาสนั้นครับ
Cost Of Goods Sold ต่างจาก SG&A อย่างไร?
COGS คือต้นทุนที่ผูกติดกับการผลิตสินค้าโดยตรง ส่วน SG&A (Selling, General, and Administrative Expenses) คือค่าใช้จ่ายในการบริหารและการขายที่ทำให้ธุรกิจดำเนินต่อไปได้ครับ ทั้งสองรายการนี้ถูกแยกออกจากกันอย่างชัดเจนในงบกำไรขาดทุน
การแยกต้นทุนทั้งสองประเภทออกจากกันช่วยให้นักลงทุนเห็นภาพชัดขึ้นว่า บริษัทมีปัญหาที่กระบวนการผลิต หรือมีค่าใช้จ่ายด้านการตลาดและบริหารที่สูงเกินไปครับ
| เปรียบเทียบ | Cost Of Goods Sold (COGS) | SG&A (ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร) |
| ความหมาย | ต้นทุนทางตรงในการผลิตหรือจัดหาสินค้าเพื่อขาย | ค่าใช้จ่ายส่วนกลางในการดำเนินงาน การตลาด และบริหาร |
| ตัวอย่างรายการ | ค่าวัตถุดิบ ค่าแรงฝ่ายผลิต ค่าขนส่งวัตถุดิบเข้าโรงงาน | เงินเดือนฝ่ายบริหาร ค่าเช่าออฟฟิศ ค่าโฆษณา ค่าคอมมิชชัน |
| ผลกระทบต่อกำไรขั้นต้น | ถูกนำไปหักออกจากรายได้เพื่อหากำไรขั้นต้น (Gross Profit) | ไม่ถูกนำมาคิดในกำไรขั้นต้น แต่จะหักออกในขั้นถัดไป |
| ความผันแปรตามยอดขาย | ผันแปรตามปริมาณการผลิตและยอดขายโดยตรง | ค่อนข้างคงที่ในระยะสั้น แม้ยอดขายจะขึ้นหรือลง |
ทำไมนักลงทุนต้องดู COGS ก่อนตัดสินใจซื้อหุ้น?
การติดตามแนวโน้มของ COGS ช่วยให้นักลงทุนประเมินความสามารถในการควบคุมต้นทุนและอำนาจในการต่อรองราคาของบริษัทได้ครับ บริษัทที่มีความได้เปรียบในการแข่งขันมักจะรักษาระดับต้นทุนขายให้เติบโตช้ากว่าการเติบโตของรายได้
ในทางตรงกันข้าม หากบริษัทมีต้นทุนขายพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องโดยไม่สามารถปรับขึ้นราคาขายสินค้าได้ กำไรของบริษัทก็จะถูกบีบให้ลดลงทันทีครับ
ความเชื่อมโยงระหว่าง COGS กับอัตรากำไรขั้นต้น (Gross Margin)
เมื่อนำรายได้รวม Revenue มาหักออกด้วยต้นทุนขาย ผลลัพธ์ที่ได้คือกำไรขั้นต้น (Gross Profit) ครับ และเมื่อนำกำไรขั้นต้นมาเทียบเป็นสัดส่วนต่อรายได้ จะได้อัตราส่วนสำคัญที่เรียกว่า Gross Margin
หากต้นทุนขายเพิ่มขึ้นเร็วกว่ายอดขาย อัตรากำไรขั้นต้นจะหดตัวลงทันทีครับ ซึ่งอาจสะท้อนถึงราคาวัตถุดิบที่แพงขึ้น การแข่งขันตัดราคาในตลาด หรือประสิทธิภาพการผลิตที่ลดลง
สิ่งที่ต้องระวังเมื่อวิเคราะห์ COGS ในงบการเงิน
นักลงทุนไม่ควรนำตัวเลขต้นทุนขายของบริษัทที่อยู่คนละอุตสาหกรรมมาเปรียบเทียบกันโดยตรงครับ เพราะโดยทั่วไปธุรกิจค้าปลีกมักมีสัดส่วนต้นทุนขายต่อรายได้สูงกว่าธุรกิจซอฟต์แวร์อย่างชัดเจนครับ
นอกจากนี้ ควรตรวจสอบหมายเหตุประกอบงบการเงินตามมาตรฐานของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) เพื่อดูว่าบริษัทมีการเปลี่ยนแปลงวิธีคำนวณมูลค่าสินค้าคงเหลือหรือไม่ครับ เพราะการเปลี่ยนวิธีทางบัญชีอาจทำให้ตัวเลขต้นทุนขายดูดีขึ้นชั่วคราวโดยที่ธุรกิจไม่ได้แข็งแกร่งขึ้นจริง
🐔 คำแนะนำจากทีมงาน Gotradehere: การดูตัวเลขต้นทุนขายเพียงไตรมาสเดียวอาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนได้ครับ นักลงทุนควรดูแนวโน้มย้อนหลังอย่างน้อย 3–5 ปี ควบคู่กับอัตราการเติบโตของรายได้และกำไรสุทธิเสมอครับ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Cost Of Goods Sold
วิธีคำนวณ Cost Of Goods Sold ทำยังไง?
วิธีคำนวณต้นทุนขายทำได้โดยนำมูลค่าสินค้าคงเหลือต้นงวด บวกกับต้นทุนการซื้อหรือผลิตสินค้าเพิ่มระหว่างงวด แล้วลบออกด้วยมูลค่าสินค้าคงเหลือปลายงวดครับ ข้อมูลสินค้าคงเหลือสามารถดูได้จากงบดุล ส่วนยอดต้นทุนขายสุทธิจะถูกสรุปไว้ในบรรทัดที่สองของงบกำไรขาดทุนต่อจากบรรทัดรายได้หลักครับ
Cost Of Goods Sold ต่างจากค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานยังไง?
ต้นทุนขายคือค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นโดยตรงจากการสร้างตัวสินค้า เช่น ค่าวัตถุดิบและค่าแรงในโรงงาน ซึ่งหากไม่มีการผลิตหรือขายสินค้า ต้นทุนส่วนนี้ก็จะไม่เกิดขึ้นครับ ส่วนค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน Operating Expenses หรือ SG&A คือค่าใช้จ่ายประจำเพื่อบริหารบริษัท เช่น ค่าเช่าสำนักงาน เงินเดือนผู้บริหาร และงบโฆษณาครับ
บริษัทที่ขายบริการหรือซอฟต์แวร์มี Cost Of Goods Sold ไหม?
บริษัทกลุ่มบริการหรือซอฟต์แวร์ที่ไม่มีสินค้าจับต้องได้ก็มีการบันทึกต้นทุนลักษณะเดียวกันครับ แต่มักใช้ชื่อเรียกว่าต้นทุนการให้บริการ (Cost of Services) หรือต้นทุนรายได้ (Cost of Revenue) แทน รายการที่นับรวมจะประกอบด้วยค่าเช่า Server ค่าลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ที่ผูกกับลูกค้า และเงินเดือนทีมงานที่ให้บริการลูกค้าโดยตรงครับ
สรุป Cost Of Goods Sold คืออะไร?
Cost Of Goods Sold คือต้นทุนทางตรงทั้งหมดที่ใช้ในการผลิตหรือจัดหาสินค้ามาขาย ซึ่งเป็นตัวแปรหลักในการคำนวณกำไรขั้นต้นของธุรกิจครับ นักลงทุนควรติดตามแนวโน้มต้นทุนขายควบคู่กับรายได้และแยกให้ออกจากค่าใช้จ่ายในการบริหาร เพื่อคัดกรองบริษัทที่มีความสามารถในการทำกำไรอย่างยั่งยืนครับ
หากต้องการต่อยอดความรู้เรื่องการอ่านงบการเงินและอัตราส่วนสำคัญอื่น ๆ สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่บทความ การวิเคราะห์งบการเงิน ครับ
⚠️ คำเตือนความเสี่ยง: การลงทุนทุกประเภทมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นทั้งหมดได้ บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำการลงทุนส่วนบุคคล ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลการดำเนินงานในอนาคต การเทรด Forex และ CFD มีความเสี่ยงสูง และนักลงทุนรายย่อยส่วนใหญ่ขาดทุนจากการเทรดผลิตภัณฑ์เหล่านี้ ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลและทำความเข้าใจความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุนทุกครั้ง
บทความนี้จัดทำโดยทีมงาน Gotradehere โดยใช้เครื่องมือ AI ช่วยร่างและตรวจสอบเนื้อหา ก่อนผ่านการตรวจทานและอนุมัติจากทีมงานมนุษย์ก่อนเผยแพร่

















