OBV Indicator คืออะไร? สอนใช้ On Balance Volume หาจุดซื้อขาย

OBV Indicator คือ On Balance Volume (OBV) อินดิเคเตอร์ที่ใช้สำหรับวัดปริมาณการซื้อขายในตลาด โดยในบทความนี้ ทีมงาน Gotradehere ขอนำเสนอคู่มือการใช้งานและเทคนิคเชิงลึกที่จะช่วยให้คุณอ่านค่า OBV ได้อย่างเป็นระบบครับ

หมายเหตุ: การเทรดสินทรัพย์ที่มีเลเวอเรจและตราสารอนุพันธ์มีความเสี่ยงสูง อินดิเคเตอร์เป็นเพียงเครื่องมือช่วยวิเคราะห์ ไม่สามารถรับประกันผลกำไรหรือผลลัพธ์ในการเทรดได้ เนื้อหานี้จัดทำเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน และผลงานในอดีตไม่ได้เป็นเครื่องยืนยันผลลัพธ์ในอนาคต

OBV (On Balance Volume) คืออะไร?

OBV หรือ On Balance Volume คือ อินดิเคเตอร์ทางเทคนิค (Technical Indicator) ที่ใช้วัดปริมาณการซื้อขาย (Volume) เพื่อช่วยประเมินแรงซื้อและแรงขายที่อยู่เบื้องหลังการเคลื่อนที่ของราคา

Joseph Granville นักวิเคราะห์ตลาดหุ้นชาวอเมริกัน เป็นผู้นำเสนอแนวคิด OBV ในหนังสือ Granville’s New Key to Stock Market Profits (ค.ศ. 1963) ซึ่งสรุปหลักการสำคัญไว้ว่า

“Volume Precedes Price — ปริมาณการซื้อขายมักจะเคลื่อนไหวนำหน้าการเปลี่ยนแปลงของราคา”

เมื่อเข้าใจแนวคิดนี้แล้ว จะเห็นว่าการวิเคราะห์ OBV กับ Volume ทั่วไปมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน โดย Volume ปกติจะแสดงเพียงปริมาณซื้อขายในแต่ละแท่งเทียนแบบแยกส่วน แต่ OBV จะนำค่านั้นมาคำนวณสะสมต่อเนื่องเป็นเส้นแนวโน้ม ทำให้เทรดเดอร์มองเห็นภาพรวมว่า ณ ปัจจุบัน ตลาดกำลังถูกขับเคลื่อนด้วยแรงซื้อหรือแรงขายที่แท้จริง

Volume คืออะไร?

Volume คือ ปริมาณการซื้อขายของสินทรัพย์นั้น ๆ ณ ช่วงเวลาหนึ่ง โดย Volume เปรียบเสมือน ‘แรงของตลาด’ ที่ช่วยบ่งบอกว่าราคาที่กำลังขึ้นหรือลงนั้น มีที่มาจากแรงสนับสนุนมากน้อยแค่ไหน ซึ่งเทรดเดอร์นิยมใช้ Volume ในการอ่านกราฟง่าย ๆ ดังนี้

• ใช้ Volume เพื่อยืนยันแนวโน้มราคา
• ใช้ Volume เพื่อคาดการณ์และระบุจุดกลับตัว
• ใช้ Volume เพื่อยืนยันสัญญาณการเกิด Breakout

หลักการทำงานของ On Balance Volume (OBV)

On Balance Volume เป็นอินดิเคเตอร์ประเภท Volume ที่ใช้สำหรับวัดแรงซื้อ-แรงขาย โดยมีหลักการ คือ ‘การสะสมค่า Volume แบบบวก-ลบ’ ตามราคาปิดในแต่ละแท่ง โดยมีวิธีคำนวณการสะสมปริมาณการซื้อ-ขาย 3 กรณี ดังนี้

วิธีการคำนวณ On Balance Volume

On Balance Volume ทำงานบนหลักการสะสมค่า Volume เชิงบวกและเชิงลบอย่างต่อเนื่อง โดยนำราคาปิดของแท่งเทียนปัจจุบันเปรียบเทียบกับราคาปิดของแท่งเทียนก่อนหน้า แบ่งออกเป็น 3 กรณีดังนี้:

• กรณีราคาปิดปัจจุบันสูงกว่าราคาปิดก่อนหน้า (Close > Close[prev]): ตลาดมีแรงซื้อหนุน ให้นำ Volume ปัจจุบันไปบวกสะสมเข้ากับค่าเดิม

OBV = OBV ก่อนหน้า + Volume วันนี้ 

• กรณีราคาปิดปัจจุบันต่ำกว่าราคาปิดก่อนหน้า (Close < Close[prev]): ตลาดมีแรงขายกดดัน ให้นำ Volume ปัจจุบันไปลบออกจากค่าสะสมเดิม

OBV = OBV ก่อนหน้า − Volume วันนี้

• กรณีราคาปิดปัจจุบันเท่ากับราคาปิดก่อนหน้า (Close = Close[prev]): สภาวะตลาดทรงตัว ค่า OBV จะคงเดิมไม่มีการเปลี่ยนแปลง

OBV = OBV ก่อนหน้า

🐔 สรุปจากทีมงาน Gotradehere: กลไกการบวกลบสะสมของ OBV ทำให้เส้นอินดิเคเตอร์ทำหน้าที่เปรียบเสมือนมาตรวัดแรงดันน้ำในท่อ หากราคาปิดขึ้นพร้อมกับปริมาณ Volume สะสมที่พุ่งทะลุจุดสูงสุดเดิม อาจเป็นสัญญาณว่าการปรับตัวขึ้นมีแรงซื้อหนุนจริง และในบางครั้งอาจเกิดขึ้นก่อนการเคลื่อนไหวครั้งใหญ่ของราคา แต่ไม่ได้เป็นเช่นนั้นทุกครั้ง

On Balance Volume (OBV) ช่วยบอกอะไรกับเทรดเดอร์?

หากถามว่า OBV ใช้ดูอะไร ในการเทรดจริง เครื่องมือนี้ออกแบบมาเพื่อช่วยดูแนวโน้มของแรงซื้อและแรงขายเบื้องหลังกราฟแท่งเทียน โดยสามารถสรุปหน้าที่สำคัญ 5 ด้านที่เทรดเดอร์นิยมนำไปประยุกต์ใช้ได้ดังนี้:

เทคนิคและวิธีการใช้งาน OBV Indicator 

สำหรับเทคนิคพื้นฐานสำคัญในการอ่านและใช้งาน OBV Indicator เพื่อช่วยให้เทรดเดอร์เข้าใจภาพรวมและจับทิศทางตลาดได้มากขึ้น ก่อนอื่น คุณสามารถทดลองใช้งาน OBV Indicator ผ่านช่องทาง TradingView ได้ง่าย ๆ ด้วย 3 ขั้นตอน ดังนี้ 

• ไปที่เว็บไซต์ TradingView แล้วเลือกที่เมนู ‘ซูเปอร์ชาร์ต’
• เลือกสินทรัพย์ที่ต้องการดู จากนั้น เลือกเมนู ‘อินดิเคเตอร์’
• ค้นหา ‘OBV’ หรือ ‘On Balance Volume’ จากนั้น เลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่ต้องการได้เลย

และเมื่อเทรดเดอร์สามารถใช้งาน OBV ผ่าน TradingView ได้แล้ว มาเริ่มต้นเรียนรู้เทคนิคการใช้งาน OBV ในการเทรดจริงได้ในหัวข้อถัดไปเลยครับ

วิธีใช้ OBV เพื่อยืนยันแนวโน้มราคา (Trend Confirmation)

เทคนิคแรก ถือเป็นเทคนิคพื้นฐานที่ OBV สามารถทำได้ และง่ายต่อการที่เทรดเดอร์จะศึกษาและลงมือใช้งานจริง โดยการใช้งาน On Balance Volume เพื่อยืนยันแนวโน้มของทิศทางราคา มีหลักการง่าย ๆ คือ ดูทิศทางการเคลื่อนที่ของราคาและทิศทางของ OBV ว่าเคลื่อนที่สอดคล้องกันหรือไม่ โดยแบ่งออกเป็น 2 กรณี ดังนี้ 

กรณียืนยันสัญญาณในแนวโน้มขาลง (Downtrend)

• ราคามีการเคลื่อนที่ทำ Lower Low และ Lower High อย่างต่อเนื่อง
• สัญญาณ OBV เคลื่อนที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ OBV ยังสามารถทำจุดต่ำใหม่ได้เช่นเดียวกันกับราคา  

ตีความได้ว่า: แรงขายยังคงแข็งแกร่ง และแนวโน้มยังคงดำเนินไปต่อในทิศทางขาลง

กรณียืนยันสัญญาณในแนวโน้มขาขึ้น (Uptrend)

• ราคามีการเคลื่อนที่ทำ Higher High และ Higher Low อย่างต่อเนื่อง
• สัญญาณ OBV เคลื่อนที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ OBV ยังสามารถทำจุดสูงสุดใหม่ได้เช่นเดียวกันกับราคา 

ตีความได้ว่า: แรงซื้อยังคงแข็งแกร่ง และแนวโน้มยังคงดำเนินไปต่อในทิศทางขาขึ้น

วิธีใช้ OBV เพื่อยืนยันการกลับตัวของราคาร่วมกับ Divergence

Divergence คือ สัญญาณทางเทคนิคที่ทิศทางการเคลื่อนที่ของกราฟราคากับอินดิเคเตอร์วิ่งสวนทางกัน หลายคนมักสงสัยว่าเวลาเทรดแล้วเจอ OBV กับราคาไม่สอดคล้องกันหมายความว่าไง ในทางเทคนิค สภาวะดังกล่าวสะท้อนว่าแนวโน้มปัจจุบันกำลังสูญเสียแรงผลักดัน และมีโอกาสสูงที่จะเกิดการพักตัวหรือกลับตัวในไม่ช้า โดยแบ่งออกเป็น 2 สัญญาณหลัก:

• Bullish Divergence (สัญญาณเตือนการกลับตัวขึ้น): กราฟราคาทำจุดต่ำสุดใหม่ที่ต่ำลง (Lower Low) แต่เส้น OBV กลับยกตัวสูงขึ้นทำจุดต่ำสุดที่สูงขึ้น (Higher Low) สะท้อนว่าเริ่มมีเม็ดเงินลอบสะสมของในฝั่งซื้อ และมีโอกาสที่ราคาจะดีดตัวกลับเป็นขาขึ้น
• Bearish Divergence (สัญญาณเตือนการกลับตัวลง): กราฟราคาทำจุดสูงสุดใหม่ที่สูงขึ้นหรือเท่าเดิม (Equal / Higher High) แต่เส้น OBV กลับปรับตัวลดลงทำจุดสูงสุดต่ำลง (Lower High) บ่งชี้ว่าการปรับขึ้นของราคาขาดแรงซื้อจาก Volume สนับสนุน เสี่ยงต่อการกลับตัวลงในระยะถัดไป

จะเห็นว่ากราฟราคาทำ Higher High ที่เท่ากันกับจุดเดิมก่อนหน้า (Equal) แต่อินดิเคเตอร์ OBV กลับทำ Lower High แทน จัดเป็น Medium Bearish Divergence ซึ่งตีความได้ว่า แรงซื้อจาก Volume ไม่สอดคล้องกับการขึ้นของราคา ซึ่งอาจส่งผลให้ราคาเกิดการพักตัวหรือกลับตัวลงในระยะถัดไปได้ครับ

🐔 คำแนะนำจากทีมงาน Gotradehere: เมื่อตรวจพบสัญญาณ Divergence ระหว่าง OBV กับกราฟราคา ไม่ควรรีบเปิดออเดอร์สวนทันที ควรรอให้แท่งเทียนสร้างรูปแบบ Reversal Pattern หรือรอให้ราคาหลุดทะลุแนว Trendline เพื่อเป็นการยืนยันสัญญาณรอบสุดท้ายก่อนเสมอ

วิธีใช้ OBV ร่วมกับ Indicator อื่น ๆ 

เนื่องจาก OBV เป็นอินดิเคเตอร์ที่โดดเด่นในด้านการวิเคราะห์ปริมาณการซื้อ-ขาย (Volume) จึงมักถูกใช้เพื่อสนับสนุนการวิเคราะห์มากกว่าการใช้เป็นอินดิเคเตอร์หลักในการระบุจุดเข้า-ออกออเดอร์ ดังนั้น การใช้งาน OBV ร่วมกับอินดิเคเตอร์หรือเครื่องมือวิเคราะห์อื่น ๆ จะช่วยลดความเสี่ยงจากสัญญาณหลอกและตัดสินใจได้แม่นยำมากยิ่งขึ้นครับ

โดยเราขอแนะนำการใช้งาน RSI ร่วมกับ OBV เนื่องจากอินดิเคเตอร์ทั้ง 2 ตัว จะช่วยให้เทรดเดอร์สามารถดูแรงซื้อ-แรงขายจาก Volume และสภาวะการซื้อ-ขายของตลาดจาก Overbought/Oversold ได้ ซึ่งจะช่วยให้การวิเคราะห์ของคุณแม่นยำและลดความเสี่ยงในการเจอสัญญาณหลอกได้ดียิ่งขึ้น 

จากตัวอย่างกราฟเดิม จะเห็นว่า นอกจากสัญญาณ Bearish Divergence จาก OBV แล้ว ยังพบสัญญาณ Overbought จาก RSI ด้วยเช่นกัน เป็นการบ่งบอกว่าตลาดมีสภาวะการซื้อที่มากเกินไปและอาจถูกแทนที่ด้วยแรงขาย ซึ่งทั้งสองสัญญาณจะช่วยซัพพอร์ตกันในการวิเคราะห์ว่า ‘แนวโน้มขาขึ้นเริ่มอ่อนแรง’ และเพิ่มโอกาสที่ตลาดจะเข้าสู่ช่วงพักฐานหรือมีความเป็นไปได้ในการกลับตัวเป็นขาลงในระยะถัดไปครับ

โดยการวิเคราะห์ดังกล่าว จะช่วยให้เทรดเดอร์สามารถวางแผนรับมือความเสี่ยงในกรณีราคากลับตัวลง หรือวางแผนเทรดในกรณีตลาดกลับตัวเป็นเทรนด์ขาลงได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นครับ

ข้อจำกัดของ OBV Indicator

• เนื่องจาก OBV เป็นเครื่องมือสำหรับบอกทิศทางของแรงซื้อ-แรงขายเท่านั้น ไม่สามารถระบุจุดเข้า-ออกออเดอร์ได้ ต้องอาศัยเครื่องมือวิเคราะห์อื่น ๆ เพิ่มเติม
• ให้สัญญาณที่ล่าช้าในตลาดที่มีความผันผวนสูง เนื่องจากการวัด Volume สะสมต้องใช้เวลา อาจทำให้พลาดโอกาสในการเทรดได้
• เกิดสัญญาณหลอกได้ง่ายในตลาด Sideway หรือเส้น OBV อาจเปลี่ยนทิศทางบ่อย ทำให้ระบุแนวโน้มที่ชัดเจนได้ยาก

OBV เหมาะกับหุ้นหรือ Forex มากกว่ากัน?

เทรดเดอร์หลายคนสงสัยว่า OBV เหมาะกับหุ้นหรือ Forex มากกว่ากัน ในเชิงโครงสร้างข้อมูล OBV มักตีความได้ตรงไปตรงมากว่าในตลาดหุ้น เพราะมีข้อมูล Volume จริง แต่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในตลาด Forex ได้ภายใต้ข้อจำกัดเฉพาะตัว โดยมีรายละเอียดเปรียบเทียบดังนี้:

• ตลาดหุ้น (Stock Market – ใช้ Real Volume จึงตีความได้ตรงไปตรงมากว่า): ตลาดหุ้นมีการซื้อขายผ่านศูนย์กลาง (Centralized Exchange) ทำให้ปริมาณการซื้อขายที่แสดงบนกราฟคือ Real Volume (จำนวนหุ้นและมูลค่าเงินที่ซื้อขายจริง) ค่าของเส้น OBV จึงอาจช่วยให้เห็นแนวโน้มการสะสมของปริมาณการซื้อขายได้ชัดเจนกว่า แต่ไม่สามารถระบุได้ว่าผู้ซื้อเป็นนักลงทุนสถาบันหรือกองทุนขนาดใหญ่หรือไม่
• ตลาด Forex (Foreign Exchange – ใช้ Tick Volume จึงต้องระมัดระวังในการแปลผล): ตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราสากลเป็นตลาดแบบกระจายศูนย์ (Decentralized / Over-The-Counter: OTC) ส่งผลให้ไม่มีศูนย์กลางรวบรวมปริมาณ Volume ซื้อขายรวมของทั้งโลก โบรกเกอร์จึงแสดงผลเป็น Tick Volume (จำนวนครั้งที่ราคาเสนอซื้อ-ขายขยับตัว) แทน Real Volume
• แนวทางประยุกต์ใช้ OBV ในตลาด Forex: เนื่องจาก Tick Volume วัดจำนวนครั้งที่ราคาเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่มูลค่าการซื้อขายจริง จึงอาจสะท้อนระดับกิจกรรมในตลาดได้เพียงบางส่วน และอาจคลาดเคลื่อนได้ในบางช่วงเวลา อย่างไรก็ตาม เทรดเดอร์ Forex ยังคงใช้ OBV ช่วยอ่านเทรนด์ได้ แต่ควรเลือกใช้ใน Timeframe ใหญ่ เช่น H4 หรือ Daily ขึ้นไป และเลือกเทรดผ่านโบรกเกอร์ที่มีสภาพคล่องสูง เพื่อลดความคลาดเคลื่อนของข้อมูล ทั้งนี้ ควรตรวจสอบว่าโบรกเกอร์ได้รับใบอนุญาตจากหน่วยงานกำกับดูแลที่น่าเชื่อถือก่อนเปิดบัญชีทุกครั้ง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ OBV

OBV ย่อมาจากอะไร? 

OBV ย่อมาจาก On Balance Volume เป็นอินดิเคเตอร์ระบุการสะสมของปริมาณการซื้อขายในแต่ละวัน

Indicator มีกี่แบบ? 

Indicator ทางเทคนิคที่เทรดเดอร์นิยมใช้ มีด้วยกันอยู่ 4 ประเภทหลัก ได้แก่ 

• Trend Indicators
• Volume Indicators
• Volatility Indicators
• Momentum Indicators

วิธีการตั้งค่า OBV ทำยังไง? 

การตั้งค่า OBV สามารถทำได้ง่าย ๆ เพียง 3 ขั้นตอน ดังนี้

• เปิดกราฟราคาที่ต้องการวิเคราะห์
• เพิ่มอินดิเคเตอร์ OBV
• ตั้งค่าตามความต้องการของคุณ เช่น ใช้ MA เข้ามาช่วยยืนยันทิศทางการเคลื่อนที่ หรือเลือกใช้ Time Frame ตามกลยุทธ์การเทรดของคุณเอง

แต่การใช้งานที่เป็นค่า Default ก็เพียงพอต่อการใช้งานสำหรับเทรดเดอร์มือใหม่แล้วครับ 

Volume Analysis ใช้ดูอะไร? 

Volume Analysis ใช้เพื่อดูว่าแรงซื้อและแรงขายที่เกิดขึ้นกับการเคลื่อนที่ของราคาในตลาดสินทรัพย์ มีความสัมพันธ์กันหรือไม่

OBV ตัดเส้น MA บ่งบอกสัญญาณอะไร?

เมื่อนำเส้นค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ (Moving Average เช่น SMA หรือ EMA 20) มาพล็อตซ้อนบนเส้น OBV จะช่วยกรองสัญญาณรบกวนและบอกโมเมนตัมของ Volume ได้ชัดเจนขึ้น:

• OBV ตัดขึ้นเหนือเส้น MA: แรงซื้อสะสมเริ่มมีอัตราเร่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยในอดีต ยืนยันสัญญาณโมเมนตัมขาขึ้น
• OBV ตัดลงต่ำกว่าเส้น MA: แรงขายสะสมกดดันลงมาต่ำกว่าค่าเฉลี่ย ยืนยันสัญญาณโมเมนตัมขาลงหรือการชะลอตัวของเม็ดเงิน

สรุป On Balance Volume (OBV) หัวใจสำคัญของการอ่านแรงซื้อ-ขาย

OBV Indicator คือ เครื่องมือทางเทคนิคที่ช่วยให้เห็นแนวโน้มการสะสมของปริมาณการซื้อขายในตลาด ผ่านการรวมค่า Volume แบบบวกและลบอย่างเป็นระบบ ตามแนวคิดคลาสสิกของ Joseph Granville ที่เชื่อว่าปริมาณการซื้อขายมักวิ่งนำหน้าราคา

ด้วยเหตุนี้ เทรดเดอร์อาจใช้ OBV ประกอบการยืนยันความแข็งแกร่งของเทรนด์ กรองสัญญาณ Breakout หลอก และตรวจจับสัญญาณความขัดแย้งของราคา (Divergence) ได้ในบางสถานการณ์ โดยไม่ควรใช้เป็นสัญญาณเดียว

อย่างไรก็ดี OBV ไม่ใช่อินดิเคเตอร์ที่ใช้ระบุจุดเข้า-ออกออเดอร์โดยตรง แต่เป็นเพียงเครื่องมือวัดปริมาณการซื้อขายและโมเมนตัม การนำ OBV ไปใช้งานร่วมกับเครื่องมือวิเคราะห์อื่น ๆ เช่น การใช้ Indicator ยอดนิยม หรือสัญญาณ RSI และ Price Action อาจช่วยลดโอกาสเจอสัญญาณหลอกได้ในบางสถานการณ์

⚠️ คำเตือนความเสี่ยง: การซื้อขายผลิตภัณฑ์ที่มีการใช้เลเวอเรจ เช่น Forex, สัญญาซื้อขายส่วนต่าง (CFD), สกุลเงินดิจิทัล และตราสารอนุพันธ์ทางการเงิน มีความเสี่ยงสูงมากต่อเงินทุนของท่าน และอาจส่งผลให้ท่านสูญเสียเงินลงทุนทั้งหมดหรือมากกว่าเงินลงทุนเริ่มต้น ตราสารเหล่านี้อาจไม่เหมาะสมกับนักลงทุนทุกคน โปรดตรวจสอบให้แน่ใจว่าท่านเข้าใจลักษณะโครงสร้าง เงื่อนไข และความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องอย่างถ่องแท้ และไม่ควรลงทุนด้วยเงินจำนวนที่ท่านไม่สามารถยอมรับการสูญเสียได้

เนื้อหานี้อาจได้รับการสนับสนุนการเรียบเรียง การจัดโครงสร้าง และการตรวจทานข้อมูลโดยระบบปัญญาประดิษฐ์ ภายใต้การควบคุม กำกับดูแล และตรวจสอบความถูกต้องตามมาตรฐานวิชาการโดยทีมงานบรรณาธิการผู้เชี่ยวชาญของ Gotradehere