การเทรดสัญญาซื้อขายล่วงหน้าแบบไม่มีวันหมดอายุ หรือ Perpetual Futures ในตลาดคริปโตเคอร์เรนซี เป็นที่นิยมในหมู่นักเทรด เนื่องจากมีสภาพคล่องสูงและเปิดโอกาสให้ทำกำไรได้ทั้งในสภาวะตลาดขาขึ้นและขาลง อย่างไรก็ตาม กลไกหนึ่งที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการควบคุมเสถียรภาพของราคา และเป็นต้นทุนสำคัญที่นักเทรดต้องเผชิญคือ Funding Rate
Funding Rate คือ อัตราที่ใช้คำนวณเงินที่นักเทรดฝั่ง Long และ Short ต้องจ่ายหรือรับจากกัน เพื่อปรับสมดุลราคาสัญญา Perpetual Futures ให้ใกล้เคียงกับราคาในตลาด Spot มากที่สุด ส่วนจำนวนเงินที่จ่ายหรือรับจริงเรียกว่า Funding Fee บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกกลไกการทำงาน วิธีคำนวณ ตลอดจนการใช้ Funding Rate อ่านอารมณ์ตลาดเพื่อประกอบการบริหารความเสี่ยงครับ
⚠️ ข้อควรระวัง: การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลอย่างรอบคอบก่อนตัดสินใจลงทุน บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลสำหรับการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การชี้แนะหรือแนะนำลงทุนครับ
Funding Rate คืออะไร?
Funding Rate คือ อัตราที่ใช้คำนวณค่าธรรมเนียมซึ่งโอนระหว่างนักเทรดฝั่งซื้อ (Long) และนักเทรดฝั่งขาย (Short) ในตลาด Perpetual Futures โดยกระดานเทรดคริปโตเคอร์เรนซีไม่ได้เป็นผู้เก็บค่าธรรมเนียมนี้เข้ากระเป๋าตัวเอง แต่ทำหน้าที่เป็นเพียงตัวกลางในการโอนย้ายเงินระหว่างนักเทรดทั้งสองฝั่งตามสภาวะอารมณ์ของตลาด ณ ขณะนั้น
กลไกหลักของ Funding Rate สร้างขึ้นมาเพื่อปรับสมดุลราคา (Price Convergence) ไม่ให้ราคาสัญญา Futures เบนออกจากราคาในตลาดซื้อขายจริง หรือตลาด Spot มากจนเกินไป เนื่องจากสัญญา Perpetual Futures ไม่มีวันหมดอายุ จึงไม่มีจุดบังคับชำระราคาตามธรรมชาติเหมือนสัญญา Futures ทั่วไป
กลไกควบคุมราคาของ Perpetual Futures กับ ราคา Spot
เมื่อใดก็ตามที่แรงซื้อหรือแรงขายในตลาด Futures เกิดความเอียงไปข้างใดข้างหนึ่งอย่างหนัก ราคาสัญญาจะเริ่มถอยห่างจากราคา Spot ระบบจะใช้ Funding Rate เข้ามาทำหน้าที่กดดันหรือจูงใจนักเทรด ดังนี้:
- ราคา Futures สูงกว่าราคา Spot: สื่อว่าฝั่ง Long กำลังครองตลาดและดันราคาขึ้นเกินความเป็นจริง
- ราคา Futures ต่ำกว่าราคา Spot: สื่อว่าฝั่ง Short กำลังเทขายกดราคาลงเกินความเป็นจริง
Funding Rate เป็นบวกแปลว่าอะไร?
Funding Rate จะปรับเปลี่ยนตามทิศทางความต้องการของตลาด หากแบ่งตามสัญญาณตัวเลขจะมีความหมายดังนี้:
- Funding Rate เป็นบวก (+): Long จะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมให้ฝั่ง Short
- Funding Rate เป็นลบ (-): Short จะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมให้ฝั่ง Long
🐔 คำแนะนำจากทีมงาน Gotradehere: ก่อนกดเปิดสถานะเทรด Futures ทุกครั้ง ควรเช็ก Funding Rate ปัจจุบันของเหรียญนั้นเสมอ หากพบว่าอัตราเป็นบวกสูงมากแต่คุณกำลังจะเปิด Long คุณจะต้องรับต้นทุนค่าธรรมเนียมที่สูงขึ้นทุก ๆ รอบการจ่ายเงิน ซึ่งอาจลดกำไรสุทธิของคุณลงตามจำนวนรอบที่ถือสถานะครับ
Perpetual Futures คืออะไร และทำไมต้องมี Funding Rate?
สัญญา Perpetual Futures คือ สัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่ไม่มีกำหนดวันหมดอายุสัญญา (No Expiry Date) ทำให้นักเทรดสามารถถือครองสถานะได้นานตราบเท่าที่ยังมีเงินประกัน (Margin) เพียงพอและไม่ถูกบังคับล้างพอร์ต (Liquidation) ต่างจากสัญญา Futures ดั้งเดิมที่จะมีวันสิ้นสุดสัญญา เช่น รายเดือนหรือรายไตรมาส
สำหรับผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจโครงสร้างการเทรดสัญญาอนุพันธ์เพิ่มเติม สามารถอ่านบทความด้านคริปโตของ บล็อกความรู้ของ Bitkub ประกอบได้ครับ
ความแตกต่างระหว่าง Standard Futures กับ Perpetual Futures
ในตลาดการเงินแบบดั้งเดิม สัญญา Standard Futures จะมีวันหมดอายุที่ชัดเจน เมื่อใกล้ถึงวันหมดอายุ ราคาของสัญญา Futures จะวิ่งเข้าหาและเท่ากับราคา Spot โดยอัตโนมัติเนื่องจากเกิดการส่งมอบสินค้าจริงหรือชำระราคา แต่สำหรับ Perpetual Futures ที่ไม่มีวันหมดอายุ หากไร้ซึ่งกลไกถ่วงดุล ราคาสัญญาอาจเบี่ยงเบนออกจากราคา Spot ได้มากขึ้นเรื่อย ๆ
บทบาทในการดึงราคา Futures ไม่ให้หลุดจาก Spot
Funding Rate จึงทำหน้าที่เป็น “แรงดึงดูด” ทางเศรษฐศาสตร์ เมื่อฝั่งใดฝั่งหนึ่งจ่ายเงินให้อีกฝั่ง นักเทรดจะเริ่มพิจารณาความคุ้มค่า หากฝั่ง Long ต้องเสียเงินแพงขึ้นเรื่อย ๆ คนจะเริ่มปิดสถานะ Long หรือหันมาเปิด Short เพื่อรับเงินแทน ส่งผลให้ราคาสัญญา Futures ถูกดึงกลับมาเท่ากับราคา Spot ในที่สุด
| หัวข้อเปรียบเทียบ | Standard Futures | Perpetual Futures |
| วันหมดอายุสัญญา | มีกำหนดวันหมดอายุชัดเจน (เช่น รายไตรมาส) | ไม่มีวันหมดอายุ ถือสถานะได้ต่อเนื่อง |
| กลไกการปรับสมดุลราคา | วิ่งเข้าหาราคา Spot เมื่อใกล้ถึงวันหมดอายุ | ใช้ระบบ Funding Rate ปรับสมดุลตลอดเวลา |
| ค่าธรรมเนียมการถือสถานะ | ไม่มี Funding Fee (รวมในราคา Futures แล้ว) | มี Funding Fee จ่าย/รับ ตามรอบเวลา |
| การตั้งราคา | มักมีส่วนต่างราคากับ Spot ชัดเจน (Contango = Futures สูงกว่า Spot / Backwardation = Futures ต่ำกว่า Spot) | ราคาเคลื่อนไหวใกล้เคียงกับ Spot ตลอดเวลา |
Funding Fee คำนวณยังไง และคิดจากอะไรบ้าง?
Funding Rate คือ อัตราร้อยละต่อรอบ ส่วนเงินที่นักเทรดต้องจ่ายหรือได้รับจริงคือ Funding Fee ซึ่งจะไม่ได้คิดจากเงินต้นที่คุณวางไว้ (Margin) แต่จะคิดจาก มูลค่าตำแหน่งการเทรดรวมทั้งหมด (Position Size) ซึ่งนับรวมมูลค่าที่เพิ่มขึ้นจากเลเวอเรจ (Leverage) ด้วย
สูตรการคำนวณ Funding Fee
Funding Fee = Position Size × Funding Rate
โดยที่ Position Size = จำนวนเหรียญที่ถือ × ราคา Mark Price ณ ขณะนั้น
Mark Price คือราคาอ้างอิงที่กระดานเทรดใช้คำนวณกำไรขาดทุนที่ยังไม่รับรู้ ราคาล้างพอร์ต และ Funding Fee โดยอิงจากดัชนีราคา Spot เพื่อลดผลของความผันผวนระยะสั้นครับ
ตัวอย่างการคำนวณจริงเมื่อเปรียบเทียบระหว่างสถานะ Long และ Short
สมมติว่าคุณต้องการเปิดสถานะเทรด Bitcoin (BTC) โดยมีรายละเอียดดังนี้:
- เงินทุนประกัน (Margin): 1,000 USDT
- ใช้เลเวอเรจ (Leverage): 10x (มูลค่า Position Size เท่ากับ 10,000 USDT)
- ราคา BTC ณ เวลาตัดรอบ: 60,000 USDT
- Funding Rate ปัจจุบัน: +0.01%
กรณีที่ 1: คุณเปิดสถานะ Long
เนื่องจากอัตราเป็นบวก ฝั่ง Long ต้องเป็นผู้จ่ายเงิน
Funding Fee = 10,000 × 0.0001 = 1 USDT
เมื่อถึงรอบตัดเงิน ระบบจะหักเงิน 1 USDT ออกจากบัญชี Margin ของคุณ
กรณีที่ 2: คุณเปิดสถานะ Short
เนื่องจากอัตราเป็นบวก ฝั่ง Short จะเป็นผู้รับเงิน
Funding Fee = 10,000 × 0.0001 = 1 USDT
เมื่อถึงรอบตัดเงิน ระบบจะโอนเงิน 1 USDT เข้าสู่บัญชี Margin ของคุณ
⚠️ ข้อควรระวัง: Leverage คือการใช้เงินทุนส่วนหนึ่งเพื่อเปิดสถานะที่มีมูลค่าสูงกว่าเงินทุนจริง ซึ่งช่วยเพิ่มอัตราผลตอบแทนแต่ก็เพิ่มความเสี่ยงในการสูญเสียเงินประกันทั้งหมดอย่างรวดเร็วเช่นกัน รวมถึงทำให้สเกลการจ่ายค่าธรรมเนียมสูงขึ้นตามมูลค่าตำแหน่งเทรดจริง
🐔 คำแนะนำจากทีมงาน Gotradehere: พฤติกรรมการใช้เลเวอเรจสูงเกินไปนอกจากเพิ่มความเสี่ยงล้างพอร์ตแล้ว ยังทำให้มูลค่า Position Size ขยายใหญ่เกินจริง ส่งผลให้ Funding Fee ที่ต้องจ่ายในแต่ละรอบมีมูลค่าสูงตามไปด้วย นักเทรดสายถือยาว (Swing Trade) จึงควรระวังการถือสถานะฝั่งเสียเปรียบข้ามหลายรอบครับ
อ่านอารมณ์ตลาดจาก Funding Rate และความเสี่ยง Long Squeeze Short Squeeze
นอกจากจะเป็นกลไกชำระเงินแล้ว นักเทรดจำนวนมากยังใช้ Funding Rate เป็นเครื่องมือประกอบการอ่านอารมณ์ตลาด (Market Sentiment) แต่ไม่ใช่สัญญาณยืนยันทิศทางราคา และควรใช้ร่วมกับข้อมูลอื่นเสมอครับ
สัญญาณเตือนเมื่อ Funding Rate สูงผิดปกติ
- เป็นบวกสูงมากผิดปกติ (เช่น +0.1% ขึ้นไป): อาจสะท้อนสภาวะตลาดที่มีฝั่ง Long แน่นหนาและเกิดความกลัวพลาดโอกาสฝั่งซื้อ (FOMO)
- เป็นลบสูงมากผิดปกติ (เช่น -0.1% ลงไป): อาจสะท้อนสภาวะตลาดที่มีฝั่ง Short ถือครองอย่างหนาแน่น อารมณ์ตลาดเอนไปทางความกลัว (Fear) และมีนักเทรดเปิดสัญญาขายจำนวนมาก
ตัวเลขข้างต้นเป็นเพียงแนวทางประมาณการที่นักเทรดบางส่วนใช้อ้างอิง ไม่ใช่เกณฑ์ทางการของกระดานเทรด ระดับที่ถือว่าสูงผิดปกติแตกต่างกันตามเหรียญและช่วงเวลา และเพดานของ Funding Rate ก็ต่างกันตามข้อกำหนดของแต่ละสัญญาครับ
กลไกการเกิด Long Squeeze และ Short Squeeze
เมื่อฝั่งใดฝั่งหนึ่งมีความอัดแน่นของตำแหน่งเทรดมากเกินไป ตลาดอาจเกิดแรงขายทำกำไรหรือแรงซื้อคืนที่ลากราคาไปในทิศทางตรงกันข้าม จนสถานะฝั่งนั้นถูกล้างพอร์ต (Liquidation) ต่อเนื่องกันได้ครับ
- Long Squeeze: มักถูกพูดถึงในช่วงที่ Funding Rate เป็นบวกสูงมาก เพราะมีสถานะ Long หนาแน่น หากราคาย่อตัวลง สถานะ Long ที่ใช้เลเวอเรจสูงอาจเริ่มถูกล้างพอร์ต และคำสั่งขายบังคับมีโอกาสซ้ำเติมให้ราคาลงเร็วขึ้นครับ
- Short Squeeze: มักถูกพูดถึงในช่วงที่ Funding Rate เป็นลบสูงมาก เพราะมีสถานะ Short หนาแน่น หากราคาปรับตัวขึ้น สถานะ Short ที่ใช้เลเวอเรจสูงอาจเริ่มถูกล้างพอร์ต และคำสั่งซื้อคืนบังคับมีโอกาสซ้ำเติมให้ราคาขึ้นเร็วขึ้นครับ
| สภาวะ Funding Rate | อารมณ์ตลาด (Sentiment) | ฝั่งที่ต้องจ่ายเงิน | ความเสี่ยงที่ต้องระวัง |
| เป็นบวกระดับปกติ (+0.01%) | ตลาดมีความเป็นกลาง / ขาขึ้นอ่อน ๆ | Long จ่าย Short | ความเสี่ยงตามผันผวนปกติ |
| เป็นบวกสูงมาก (+0.05% ถึง +0.1%+ ) | ตลาด Bullish สูง / ความกลัวพลาดโอกาสฝั่งซื้อ | Long จ่าย Short | อาจเกิด Long Squeeze (ราคาอาจร่วงเร็ว) |
| เป็นลบระดับปกติ (-0.01%) | ตลาดมีความเป็นกลาง / ขาลงอ่อน ๆ | Short จ่าย Long | ความเสี่ยงตามผันผวนปกติ |
| เป็นลบสูงมาก (-0.05% ถึง -0.1%+ ) | ตลาด Bearish สูง / แรงขายหนาแน่น | Short จ่าย Long | อาจเกิด Short Squeeze (ราคาอาจพุ่งเร็ว) |
คำถามที่พบบ่อย
Funding Rate Binance ดูตรงไหน?
นักเทรดสามารถตรวจสอบอัตราปัจจุบันได้ที่หน้าเทรด Binance Futures บริเวณแถบข้อมูลด้านบนของหน้าเทรด (ช่อง Funding / Countdown) หรือเข้าดูสถิติและประวัติย้อนหลังทั้งหมดได้ที่ Binance Official Futures Funding History เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการวิเคราะห์อารมณ์ตลาดครับ
Funding Rate จ่ายตอนไหน?
บน Binance Futures สัญญา Perpetual ส่วนใหญ่ชำระทุก 8 ชั่วโมง ที่เวลา 07:00 น., 15:00 น. และ 23:00 น. ตามเวลาประเทศไทย แต่บางสัญญามีรอบชำระถี่กว่านั้น เช่น ทุก 4 ชั่วโมงหรือทุก 1 ชั่วโมง และกระดานเทรดอื่นอาจใช้รอบต่างกัน ควรตรวจรอบชำระของสัญญานั้น ๆ ในหน้าเทรดก่อนเปิดสถานะ โดยเฉพาะผู้ที่ถือสถานะอยู่ ณ เวลาตัดรอบเท่านั้นที่ต้องจ่ายหรือได้รับค่าธรรมเนียมครับ
Funding Rate ถือสถานะข้ามรอบจะเสียเงินเสมอไปหรือไม่?
ไม่เสมอไปครับ การเสียเงินหรือได้เงินขึ้นอยู่กับว่าสถานะที่คุณถืออยู่ (Long หรือ Short) อยู่ฝั่งไหนเทียบกับ Funding Rate ณ ขณะนั้น หากคุณถือสถานะฝั่งที่สอดคล้องกับฝั่งรับเงิน (เช่น ถือ Short ในช่วงที่อัตราเป็นบวก) คุณก็จะเป็นฝ่ายได้รับค่าธรรมเนียมเข้าพอร์ตข้ามรอบแทนการเสียเงินครับ อย่างไรก็ตาม การรับ Funding Fee ไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงจากราคาหายไป หากราคาเคลื่อนไหวสวนทางกับสถานะ ผลขาดทุนอาจมากกว่าค่าธรรมเนียมที่ได้รับหลายเท่า และอัตรานี้เปลี่ยนแปลงได้ทุกรอบครับ
สรุป Funding Rate คืออะไร
Funding Rate คือ กลไกการปรับสมดุลราคาสัญญา Perpetual Futures ให้สอดคล้องกับราคาในตลาด Spot โดยเป็นการชำระเงินระหว่างนักเทรดฝั่ง Long และ Short กันเองตามรอบเวลาที่กำหนด การเข้าใจ Funding Rate นอกจากจะช่วยให้นักเทรดวางแผนต้นทุนการถือสถานะได้อย่างแม่นยำแล้ว ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการประเมินอารมณ์ตลาดและเตือนภัยความเสี่ยงการเกิด Long Squeeze หรือ Short Squeeze อีกด้วย ดังนั้น Funding Rate คือ ต้นทุนและสัญญาณประกอบที่นักเทรด Futures ควรตรวจสอบก่อนเปิดสถานะทุกครั้งครับ
ก่อนเปิดบัญชีหรือเทรดสัญญา Futures กับผู้ให้บริการรายใด ควรตรวจสอบก่อนว่าผู้ให้บริการได้รับอนุญาตให้ให้บริการในประเทศไทยหรือไม่ ผ่านเว็บไซต์ของ ก.ล.ต. (sec.or.th) เพราะผู้ให้บริการที่ไม่ได้รับอนุญาตอาจไม่มีการคุ้มครองผู้ลงทุนตามกฎหมายไทยครับ
สำหรับนักเทรดที่ต้องการเลือกใช้งานแพลตฟอร์มการเทรดคริปโตที่มีสภาพคล่องสูงและค่าธรรมเนียมเป็นธรรม สามารถอ่านคู่มือเปรียบเทียบกระดานเทรดได้ที่ คู่มือเปรียบเทียบกระดานเทรดคริปโตในไทย เพื่อเลือกแพลตฟอร์มที่เหมาะสมกับกลยุทธ์ของคุณครับ
⚠️ ข้อควรระวัง: การลงทุนทุกประเภทมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นทั้งหมดได้ บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำการลงทุนส่วนบุคคล ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลการดำเนินงานในอนาคต การเทรด Forex และ CFD รวมถึง Crypto Futures มีความเสี่ยงสูง ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลและทำความเข้าใจความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุนทุกครั้ง
บทความนี้จัดทำโดยทีมงาน Gotradehere โดยใช้เครื่องมือ AI ช่วยร่างและตรวจสอบเนื้อหา ก่อนผ่านการตรวจทานและอนุมัติจากทีมงานมนุษย์ก่อนเผยแพร่
