เขียนโดย ทีมงาน Gotradehere | อัปเดตล่าสุด: 15 กรกฎาคม 2569
⚠️ หมายเหตุ: การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นได้ และผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้รับประกันผลลัพธ์ในอนาคต ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลอย่างรอบคอบก่อนตัดสินใจลงทุน บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลสำหรับการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การชี้แนะหรือแนะนำลงทุนครับ
หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ คืออะไร? ทำความเข้าใจใน 5 นาที
หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ (Unsubordinated Bond) คือ หุ้นกู้ประเภทที่ให้สิทธิแก่ผู้ถือในการรับชำระหนี้ก่อนหุ้นกู้ด้อยสิทธิ (Subordinated Bond) และผู้ถือหุ้นสามัญ ในกรณีที่บริษัทผู้ออกหุ้นกู้เกิดปัญหาทางการเงินจนต้องปิดกิจการหรือล้มละลาย
เมื่อคุณลงทุนในหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ สถานะของคุณตามกฎหมายคือ “เจ้าหนี้สามัญ” ของบริษัท ซึ่งหมายความว่าหากบริษัทเกิดการชำระบัญชีเพื่อเคลียร์ทรัพย์สิน คุณจะมีสิทธิเรียกร้องเงินลงทุนของคุณคืนร่วมกับเจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้สามัญรายอื่น ๆ ทันที
กลไกการเรียกร้องสิทธิเมื่อบริษัทผู้ออกหุ้นกู้ปิดกิจการ
ในกรณีที่บริษัทผู้ออกหุ้นกู้เผชิญภาวะล้มละลาย ทรัพย์สินทั้งหมดของบริษัทจะถูกนำมาขายทอดตลาดเพื่อนำเงินมาชำระคืนแก่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียตามลำดับกฎหมาย ผู้ถือหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิจะมีสิทธิได้รับเงินคืนก่อนกลุ่มผู้ถือหุ้นกู้ด้อยสิทธิและผู้ถือหุ้นสามัญเสมอ อย่างไรก็ตาม หากหุ้นกู้นั้นเป็นแบบ “ไม่มีประกัน” สิทธิของคุณจะอยู่เป็นลำดับถัดมาจากเจ้าหนี้บุริมสิทธิ (เช่น กรมสรรพากร หรือพนักงานที่ค้างค่าจ้าง) และเจ้าหนี้ที่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน (เช่น ธนาคารที่มีที่ดินค้ำประกัน)
ความหมายของ unsubordinated bond คือ อะไรในภาษานักลงทุน
ในภาษานักลงทุน คำว่า unsubordinated bond คือ ตัวแทนของตราสารหนี้ที่มีระดับความเสี่ยงในการสูญเสียเงินต้นต่ำกว่าหุ้นกู้ด้อยสิทธิ (Subordinated Bond) เนื่องจากโครงสร้างตามกฎหมายไม่ได้ระบุให้คุณต้อง “สละสิทธิ” ในการรับเงินคืนให้แก่เจ้าหนี้รายอื่น ส่งผลให้หุ้นกู้ประเภทนี้มักจะได้รับความนิยมสูงในกลุ่มนักลงทุนมือใหม่หรือผู้ที่ต้องการกระแสเงินสดที่มั่นคง
🐔 คำแนะนำจากทีมงาน Gotradehere: ลำดับการชำระหนี้ (Liquidation Preference) ถือเป็นหัวใจสำคัญของการลงทุนในตราสารหนี้ เพราะในตลาดจริง แม้บริษัทจะมี Credit Rating ที่ดี แต่หากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝัน (Black Swan) ลำดับตรงนี้จะเป็นตัวตัดสินว่าคุณจะได้เงินคืนครบทุกบาททุกสตางค์ หรือเหลือศูนย์ ดังนั้นมือใหม่ควรเลือกหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิไว้เป็นแกนหลักของพอร์ตเสมอครับ
เจาะลึกความแตกต่าง: หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ ต่างจากด้อยสิทธิอย่างไร?
สิ่งที่ทำให้ หุ้นกู้ ไม่ด้อยสิทธิ คือ ตัวเลือกที่ปลอดภัยกว่าในมุมมองของโครงสร้างหนี้ ก็คือ “อันดับสิทธิในการเคลมสินทรัพย์” เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ตลาดตราสารหนี้จะแบ่งแยกความเสี่ยงและผลตอบแทนของหุ้นกู้สองประเภทนี้ไว้อย่างชัดเจนตามตารางเปรียบเทียบด้านล่าง
ตารางเปรียบเทียบสิทธิการรับชำระหนี้ (ไม่ด้อยสิทธิ VS ด้อยสิทธิ)
| หัวข้อเปรียบเทียบ | หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ (Unsubordinated) | หุ้นกู้ด้อยสิทธิ (Subordinated) |
| สิทธิเรียกร้องสินทรัพย์ | ได้รับชำระหนี้ก่อนหุ้นกู้ด้อยสิทธิและหุ้นสามัญ | ต้องรอให้เจ้าหนี้สามัญและหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิได้เงินครบก่อน |
| ระดับอัตราดอกเบี้ย (Yield) | ค่อนข้างต่ำถึงปานกลาง (ตามความเสี่ยงบริษัท) | สูงกว่า เพื่อชดเชยความเสี่ยงที่ยอมด้อยสิทธิ |
| Credit Rating ของตราสาร | มักจะเท่ากับหรือใกล้เคียงกับ Rating ขององค์กร | ถูกลดเกรดลงมาจาก Rating องค์กรอย่างน้อย 1-2 ขั้น |
| ความเสี่ยงสูญเงินต้น | ต่ำกว่า ในกรณีที่บริษัทล้มละลาย | สูงกว่า มีโอกาสไม่ได้รับเงินคืนเลยหากสินทรัพย์ไม่พอ |
หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิปลอดภัยกว่าหุ้นกู้ด้อยสิทธิไหม? วิเคราะห์จากความเสี่ยง
หากถามว่าหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิปลอดภัยกว่าไหม คำตอบคือ “ปลอดภัยกว่าในแง่ของสิทธิตามกฎหมายเมื่อเกิดการล้มละลาย” แต่คำว่าปลอดภัยกว่าไม่ได้แปลว่า “ไม่มีความเสี่ยง” เนื่องจากความเสี่ยงหลักยังคงผูกอยู่กับความสามารถในการชำระหนี้ของบริษัทผู้ออก (Credit Risk) หากบริษัทที่คุณไปซื้อหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิเกิดเจ๊งขึ้นมา และทรัพย์สินที่เหลือนำมาขายทอดตลาดแล้วไม่เพียงพอจ่ายเจ้าหนี้ทั้งหมด คุณก็อาจจะสูญเงินหรือได้คืนเพียงบางส่วนอยู่ดี ต่างจากหุ้นกู้ด้อยสิทธิที่แทบจะปิดประตูได้คืนหากสินทรัพย์มีจำกัด
ไขข้อข้องใจ หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ ไม่มีประกัน คืออะไร?
นักลงทุนมือใหม่หลายคนมักสับสนเมื่อเห็นชื่อเต็มในหนังสือชี้ชวนว่า “หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ ไม่มีประกัน” และตั้งคำถามว่าคำว่าไม่มีประกันจะทำให้เงินลงทุนหายไปหรือไม่
ทำไม หุ้นกู้ ไม่ด้อยสิทธิ คือ สินทรัพย์หลักที่นิยมออกสู่ตลาด
ในตลาดตราสารหนี้ไทย หุ้นกู้ประเภทไม่ด้อยสิทธิและไม่มีประกัน ถือเป็นรูปแบบมาตรฐานที่บริษัทขนาดใหญ่ล่ำซำนิยมออกมากที่สุด เนื่องจากบริษัทเหล่านี้มีฐานะทางการเงินที่แข็งแกร่ง มีความน่าเชื่อถือสูง จึงไม่จำเป็นต้องนำที่ดิน อาคาร หรือเครื่องจักรมาจำนองค้ำประกันไว้เพื่อดึงดูดนักลงทุน
คำจำกัดความของ “ไม่มีประกัน” (Unsecured) ที่มือใหม่มักเข้าใจผิด
คำว่า “ไม่มีประกัน” ไม่ได้แปลว่าหุ้นกู้นั้นจะเบี้ยวหนี้ได้ตามใจชอบ แต่หมายถึง “ไม่มีการล็อกสินทรัพย์เฉพาะเจาะจงมาค้ำประกันไว้ให้”
- หากมีประกัน (Secured): บริษัทยกที่ดินมูลค่า 100 ล้านมาค้ำไว้ ถ้าบริษัทเจ๊ง นักลงทุนกลุ่มนี้มีสิทธิยึดที่ดินผืนนี้ไปขายทอดตลาดเอาเงินมาแบ่งกันก่อนคนอื่น
- หากไม่มีประกัน (Unsecured): ถ้าบริษัทเจ๊ง ทรัพย์สินทั้งหมดของบริษัทจะถูกกองรวมกันเป็นกองกลาง แล้วคุณในฐานะเจ้าหนี้ไม่ด้อยสิทธิ จะเข้าไปส่วนแบ่งจากกองกลางนั้นตามสัดส่วนหนี้
⚠️ ข้อควรระวัง: การลงทุนในหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ ไม่มีประกัน คุณกำลังเชื่อใจ “กระแสเงินสดและชื่อเสียง” ของบริษัทผู้ออก หากเป็นบริษัทที่เรตติ้งต่ำ (Junk Bond) การไม่มีประกันจะเพิ่มความเสี่ยงให้คุณอย่างมหาศาล ดังนั้นต้องเช็กงบการเงินและอันดับความน่าเชื่อถือทุกครั้ง
ความเสี่ยงหุ้นกู้ ที่นักลงทุนต้องเช็กก่อนควักเงิน
แม้คุณจะเลือกซื้อหุ้นกู้ประเภทไม่ด้อยสิทธิที่มีลำดับสิทธิการคืนเงินที่ดีเยี่ยม แต่คุณยังต้องเผชิญกับ ความเสี่ยงหุ้นกู้ ในมิติอื่น ๆ ดังนี้
Credit Risk และการดู Credit Rating ของหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ
ความเสี่ยงจากการผิดนัดชำระหนี้ (Credit Risk) คือความเสี่ยงที่บริษัทจะไม่มีเงินมาจ่ายดอกเบี้ยหรือคืนเงินต้นเมื่อครบกำหนด นักลงทุนต้องตรวจสอบอันดับเครดิตล่าสุดจากสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือ เช่น TRIS Rating หรือ Fitch Ratings ทุกครั้ง โดยระดับที่ลงทุนได้ (Investment Grade) จะต้องอยู่ที่อันดับ BBB- ขึ้นไปจนถึง AAA ยิ่งเรตติ้งสูง ความเสี่ยงยิ่งต่ำ แต่ดอกเบี้ยก็จะต่ำลงตามไปด้วย
Liquidity Risk ความเสี่ยงจากการขายต่อในตลาดรอง
หุ้นกู้ไม่ได้มีสภาพคล่องสูงเหมือนหุ้นสามทรัพย์ที่คุณจะกดขายในแอปพลิเคชันแล้วได้เงินทันที หากคุณถือหุ้นกู้อายุ 5 ปี แต่ผ่านไป 2 ปีเกิดร้อนเงินอยากใช้เงินด่วน การนำหุ้นกู้ไปขายต่อในตลาดรอง (Secondary Market) อาจทำได้ยาก ต้องใช้เวลาหาผู้ซื้อ และมีโอกาสสูงที่คุณจะต้องยอมขายลดราคา (Discount) จนขาดทุนเงินต้นได้
คำถามที่พบบ่อย
หากบริษัทล้มละลาย หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิจะได้เงินคืนก่อนใครไหม?
ไม่ได้เงินคืนก่อนใครทั้งหมดครับ แต่จะได้เงินคืน ก่อนผู้ถือหุ้นกู้ด้อยสิทธิ และผู้ถือหุ้นสามัญ ทว่าสิทธิของคุณจะยังคงเป็นรองกลุ่มเจ้าหนี้มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน (Secured Creditors) และเจ้าหนี้ตามกฎหมาย เช่น ภาษีค้างจ่ายของรัฐบาล และเงินชดเชยพนักงานครับ
หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ ไม่มีประกัน คือสินทรัพย์ที่ไร้ความเสี่ยงใช่หรือไม่?
ไม่ใช่ครับ ไม่มีสินทรัพย์ใดในโลกการลงทุนที่ไร้ความเสี่ยง หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิไม่มีประกันยังคงมีความเสี่ยงจากการเบี้ยวหนี้ของบริษัท (Credit Risk) หากบริษัทดำเนินธุรกิจล้มเหลวและทรัพย์สินกองกลางเหลือไม่เพียงพอจ่ายชำระหนี้ นักลงทุนก็มีโอกาสสูญเงินต้นได้เช่นกันครับ
จะตรวจสอบได้อย่างไรว่าหุ้นกู้ที่เราสนใจเป็นแบบไม่ด้อยสิทธิ?
คุณสามารถตรวจสอบได้จากหน้าแรกของ “หนังสือชี้ชวนการเสนอขายตราสารหนี้” (Prospectus) หรือ Factsheet ของหุ้นกู้ฉบับนั้น ๆ โดยข้อความจะระบุประเภทไว้อย่างชัดเจน เช่น “หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ ไม่มีประกัน และมีผู้แทนผู้ถือหุ้นกู้” หากมีคำว่า “ด้อยสิทธิ” ปรากฏอยู่ แสดงว่าเป็นหุ้นกู้คนละประเภทครับ
สรุป หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ
การเลือกลงทุนในหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ คือทางเลือกที่ชาญฉลาดสำหรับนักลงทุนมือใหม่ที่ต้องการความมั่นคงและสิทธิการคุ้มครองตามกฎหมายที่สูงกว่า อย่างไรก็ตาม ห้ามลืมเช็กอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating) ของบริษัทผู้ออกหุ้นกู้ควบคู่ไปด้วยเสมอ เพื่อให้มั่นใจว่าดอกเบี้ยที่ได้รับคุ้มค่ากับความเสี่ยงที่ต้องแบกรับเมื่อเข้าใจแล้วว่า หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิคือ ทางเลือกที่มีสิทธิ์ทางกฎหมายเหนือกว่า ก็ถึงเวลาศึกษาขั้นตอนการลงทุนจริงกันต่อครับ
สำหรับมือใหม่ที่สนใจอยากเริ่มต้นสร้างรายได้สม่ำเสมอจากตราสารหนี้
สามารถศึกษาขั้นตอนการจองซื้อและช่องทางต่าง ๆ
ได้ที่บทความ: วิธีซื้อหุ้นกู้ และ หุ้นกู้คืออะไร เพื่อต่อยอดการลงทุนให้มีประสิทธิภาพสูงสุดครับ
⚠️ คำเตือนความเสี่ยง: การลงทุนทุกประเภทมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นได้ และผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้รับประกันผลลัพธ์ในอนาคต บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำการลงทุนส่วนบุคคล ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลและทำความเข้าใจความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุนทุกครั้ง
แหล่งข้อมูลอ้างอิง:
- สมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย (ThaiBMA): https://www.thaibma.or.th
- สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.): https://www.sec.or.th
- ธนาคารกรุงไทย (Krungthai เรียนรู้การเงิน): https://krungthai.com/th/financial-partner/learn-financial/2475
⚠️ หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำโดยทีมงาน Gotradehere โดยมีการใช้เครื่องมือ AI ช่วยในการประมวลผลข้อมูลและตรวจทานเนื้อหา ก่อนผ่านการตรวจสอบและอนุมัติขั้นสุดท้ายโดยผู้เชี่ยวชาญของทีมงาน
